Het strategisch dashboard bij de keynote van Aragorn Meulendijks: wat AI en robotica de komende één tot tien jaar doen met het werk van IT- en tech-specialisten, en wat het kost om te blijven zitten.
AI schrijft inmiddels het grootste deel van de code bij de bedrijven die AI bouwen, en de instroom van jonge IT'ers krimpt in de VS én in Nederland. Tegelijk stijgt de premie voor wie AI wél beheerst elk jaar. De cijfers hieronder komen van Stanford, Gartner, PwC, CBS en Rabobank. Het zijn de conservatieve cijfers: instituten rekenen lineair in een exponentiële wereld. Lees elk getal als ondergrens.
Vier krachten raken de IT-professional in 2026 tegelijk. Niet over tien jaar, maar dit kwartaal.
Bij Google is 75% van de nieuwe code AI-gegenereerd. Bij Anthropic 70 tot 90%. Van alle Python-functies die Amerikaanse ontwikkelaars eind 2024 op GitHub zetten was al ~30% door AI geschreven. 90% van professionele ontwikkelaars gebruikt wekelijks een codeer-agent, 68% dagelijks.
In de VS is de werkgelegenheid voor softwareontwikkelaars van 22 tot 25 sinds 2024 met bijna 20% gedaald, terwijl oudere cohorten groeien. In Nederland is het aandeel juniorvacatures gezakt van 14,4% naar 9,2% in één jaar. De leerfunctie van het werk verdwijnt: de taken waarmee je vroeger senior werd, doet nu de agent.
Gedetacheerde FTE in Nederland −8,3% in Q2 2026; ICT-detachering −8,2% in omzet. ABN AMRO: de sector wordt "kleiner, maar productiever en duurder", tarieven +4,5% terwijl klanten "fors minder mensen" nodig hebben, en AI "begint hier degelijk sporen achter te laten". Minder mensen, hogere eisen per mens.
Een benchmark gaat nu binnen een jaar van onmogelijk naar opgelost: ARC-AGI-2 van 0% naar 92,5% in zestien maanden. Het AI 2027-team meldt dat de werkelijkheid op 70 tot 90% van hun tempo loopt. Gartner verwachtte begin 2024 dat 90% van de engineers in 2028 AI-assistenten zou gebruiken; JetBrains meet 90% in 2026.
SWE-bench Verified meet of een AI echte GitHub-issues in echte codebases zelfstandig oplost. In oktober 2023 lukte dat in 2% van de gevallen. Vandaag rapporteren de labs 95%. Dit is de curve die je intuïtie niet kan volgen.
Stanford meet 26% productiviteitswinst in softwareontwikkeling. Gartner meet netto 19,3% bij engineering-leiders. En de voorbehouden: ervaren OSS-ontwikkelaars waren in een METR-experiment eerst 19% trager met AI terwijl ze dachten 20% sneller te zijn; bij terugkerende deelnemers werd dat +18%.
Twee derde van de ontwikkelaars besteedt meer tijd aan het repareren van AI-code die "bijna klopt". Slechts een derde vertrouwt de output. De waarde verschuift van tikken naar toetsen: wie de code niet kan beoordelen, wordt het knelpunt.
Claude Code werd in acht maanden de agent van 39% van de ontwikkelaars wereldwijd (18% in januari 2026). Codex van 3% naar 16%. Wie in januari nog dacht dat dit een niche was, heeft een marktverschuiving gemist die groter is dan de overgang naar de cloud.
Geen massaontslag, wel een stille verschuiving: de onderkant van de piramide wordt niet meer aangevuld, en de vraag verplaatst zich naar wie AI kan sturen. Nederland volgt de VS met een vertraging van ongeveer een jaar.
Van januari tot augustus 2026 noemden Amerikaanse werkgevers AI als reden voor 116.175 ontslagen, tegen 54.836 in heel 2025. In mei was AI de reden voor 40% van alle aangekondigde ontslagen. Salesforce schrapte 4.000 supportbanen voor agents, Cloudflare 1.100 rollen "overbodig gemaakt door AI" bij recordomzet.
Voor het eerst in vier jaar telde Nederland in Q3 2025 meer werklozen dan vacatures; de sector Informatie & Communicatie verloor 5.000 banen in één kwartaal. UWV ziet de WW-instroom in IT-beroepen stijgen, het sterkst bij software- en applicatieontwikkelaars en jongeren. De schaarste die jouw tarief droeg, neemt af.
Het gemiddelde ICT-freelancetarief kruiste in 2025 de €100 per uur (piek €104, nu €102), maar de verwachte groei voor 2026 is ~1%. Het aantal interimopdrachten daalde sinds Q2 2024 met 25% en het aantal bieders per opdracht steeg van 4,2 naar ~7. Meer concurrentie om minder werk, tenzij je iets meebrengt dat de agent niet heeft.
McKinsey: de technologie van vandaag kan in theorie 57% van de Amerikaanse werkuren automatiseren. Goldman Sachs: 6 tot 9% van de beroepsbevolking verdrongen in tien jaar, startende kenniswerkers het eerst. WEF: 39% van de kernvaardigheden verandert vóór 2030. Instituutscijfers, dus ondergrens.
Het AI 2027-scenario van Daniel Kokotajlo en het AI Futures Project beschrijft de route naar een AI die softwareontwikkeling volledig overneemt. Het is een expert-scenario, geen wetmatigheid, vandaar MEDIUM. Maar de auteurs meten hun eigen tempo, en dat is precies waarom het ertoe doet.
Een model dat uren zelfstandig werkt, daarna duizenden kopieën die parallel code schrijven, daarna onderzoek dat zichzelf versnelt.
Het team herzag zijn model: 19% kans vóór eind 2027. Kritiek serieus genomen, tempo iets teruggeschroefd.
Kokotajlo trok zijn mediaan anderhalf jaar naar voren na Claude Opus 4.6. De werkelijkheid corrigeerde de correctie.
Bij 75% tempo geeft het model medio 2027 voor de automated coder; de auteurs zelf houden rond 2030 aan. Zelfs de langzaamste lezing betekent: binnen de looptijd van je huidige opdracht.
Of de volledig autonome software-engineer in 2027 of 2030 komt, verandert niets aan de richting, alleen aan hoeveel opdrachten je nog hebt om je te herpositioneren. De fout die de sector steeds maakt is niet te vroeg bewegen, maar te laat: elke bijstelling van de afgelopen anderhalf jaar ging uiteindelijk naar voren.
Humanoïde robots: 16.000 geïnstalleerd in heel 2025, meer dan 22.000 verscheept in alleen de eerste helft van 2026 (+300%), meer dan 50.000 verwacht dit jaar. Durfkapitaal voor robotica: $18,8 miljard tot juni 2026, meer dan het hele recordjaar 2025. De IT'er die de software van die robots bouwt, heeft werk; de IT'er die er alleen over leest, niet.
Niet bewegen is geen neutrale keuze. De data laten zien wat er gebeurt met wie wacht: de loonkloof groeit elk jaar, de vaardigheden verouderen twee keer zo snel, driekwart van de winst gaat naar één vijfde van de organisaties, en de rol waar je vandaag op factureert bestaat morgen als agent.
De loonpremie voor AI-vaardigheden was 25% in 2024, 57% in 2025 en 62% in 2026. In de TMT-sector zelfs 84%. Wie niet meebeweegt verdient niet hetzelfde als voorheen, maar structureel minder dan de collega naast hem, en het gat wordt elk jaar groter.
Vaardigheden in AI-blootgestelde banen veranderen meer dan twee keer zo snel als elders. Gartner ziet de halfwaardetijd van technische vaardigheden krimpen naar 2 tot 5 jaar; IBM houdt 2,5 jaar aan. Een CV van 2023 is in 2026 voor de helft verlopen.
Driekwart van de economische AI-winst wordt gepakt door 20% van de organisaties; de meest AI-blootgestelde bedrijven laten hun productiviteit 40% sneller groeien. Tegelijk levert 95% van de bedrijfspilots nul meetbaar rendement op. Het verschil zit niet in de tool maar in wie ermee werkt.
Juniorrollen in AI-blootgestelde functies vragen nu 7× vaker seniorvaardigheden. Gartner waarschuwt dat bedrijven die juniors schrappen voor AI hun eigen pijplijn "uithollen" tegen 2028. Voor de starter: het instapniveau is opgeschoven. Voor de senior: wie na jou komt, is er niet.
Gartner: tegen 2029 werkt 60% van de organisaties op schaal met "tiny teams" (15% in 2026): een productmanager, een ontwerper en één AI-native engineer. De opdracht die vandaag een squad van tien inhuurt, huurt straks drie mensen en een tokenbudget in.
ABN AMRO: AI "zet bestaande verdienmodellen onder druk, met name uurtje-factuurtje werk". Gartner: de AI-codeerkosten per organisatie overstijgen in 2028 een gemiddeld ontwikkelaarssalaris. Als het budget naar tokens gaat, moet jouw uur meer waard zijn dan het token.
Dezelfde bronnen die de krimp meten, meten ook waar de vraag heen gaat. Het patroon is eenduidig: niet minder IT'ers, maar andere IT'ers.
De vraag naar AI-vaardigheden in Nederlandse ICT-freelanceopdrachten steeg sinds 2024 met 161%, in vaste vacatures met 65%. AI-gerelateerde rollen zitten bij de best betaalde ICT-rollen, rond €127 per uur. Lightcast meet wereldwijd 28% salarispremie, oplopend met senioriteit tot 18,7% extra op staff-niveau.
OECD: in de meest AI-blootgestelde vacatures steeg de vraag naar originaliteit van 25% naar 33% en vraagt 72% managementvaardigheden. Stack Overflow: het knelpunt is niet code schrijven maar "bijna goede" code beoordelen. De architect, de reviewer en de probleemdefinieerder worden schaars.
80% van de ondernemingen heeft een AI-agent in productie (33% twee jaar eerder), maar agent-inzet per functie zit nog in de enkele cijfers. IDC: 40% van de functies bij de G2000 werkt in 2026 met agents. Wie agents kan ontwerpen, bewaken en verantwoorden, staat aan de goede kant van de tiny-team-transitie.
Robotica, cloud, security (NIS2, DORA), data-engineering en DevOps zijn de profielen waar Nederlandse detacheerders nog wél vraag zien; "generieke IT-profielen" minder. Wie zijn softwarekennis koppelt aan een fysiek domein (energie, mobiliteit, industrie) bouwt aan de sector die het hardst groeit.
Kies je rol. Zes concrete stappen per profiel, om morgen mee te beginnen, vanuit de aanname dat de timing korter is dan het instituut zegt.
90% van je vakgenoten gebruikt wekelijks een codeer-agent, 68% dagelijks. Niet "eens proberen" maar een echte taak van begin tot eind laten doen en de output beoordelen. Dat beoordelen is de vaardigheid die je betaald gaat krijgen.
66% van de ontwikkelaars verliest tijd aan "bijna goede" AI-code. Word de persoon die snel ziet wat er mis is: architectuur, edge cases, security, kosten. Reviewvaardigheid is het nieuwe seniorprofiel.
Vraag naar AI-vaardigheden in freelance-opdrachten +161%, loonpremie 62%. Als je AI-werk niet zichtbaar maakt, prijs je jezelf in de krimpende helft van de markt.
Robotica-shipments +300%, energie, mobiliteit en industrie zijn de klantsectoren die groeien. Software die iets in de echte wereld laat bewegen is schaarser dan software die een scherm vult.
Plan je eigen bijscholing als een sprint, niet als een jaarplan. Wat je in 2023 leerde, is voor de helft verlopen. Blokkeer elke maand tijd voor het volgende model, de volgende agent, het volgende protocol.
36% van de ontwikkelaars leerde het afgelopen jaar coderen mét AI. Een eigen tool, agent of workflow die je meeneemt naar de volgende opdracht is het bewijs dat je vooruit loopt, en het enige portfolio dat een agent niet kan kopiëren.
De markt betaalt 62% premie voor AI-vaardigheden en −8% volume voor de rest. Weet per specialist waar hij of zij staat, en maak het onderdeel van de matching, niet van het jaargesprek.
ABN AMRO: uurtje-factuurtje staat onder druk; Gartner: tokens kosten in 2028 meer dan een salaris. Wie de agent én de mens in één propositie verkoopt, verkoopt wat de klant straks koopt.
Juniorvacatures gehalveerd, Gartner waarschuwt voor uitholling tegen 2028. Een detacheerder die juniors wél AI-native opleidt, levert over drie jaar de seniors die niemand anders heeft.
Recruitment en contracting zijn precies de taken waar agents nu landen. Wie dat intern niet doet, kan het extern niet geloofwaardig verkopen, en verliest marge aan wie het wel doet.
"Generieke IT-profielen minder gevraagd"; cloud, security, data, robotica en fysieke sectoren groeien. Richt je bench op de kruising van software en een fysiek domein.
Elke AI 2027-bijstelling ging uiteindelijk naar voren. Plan capaciteit, tarieven en scholing op 2027, niet op het trendlijntje van 2025.
60% van de organisaties werkt tegen 2029 met teams van drie plus agents. Laat elk team nu één deliverable met de helft van de mensen en agents opleveren, en leer wat er breekt.
95% van de GenAI-pilots levert niets meetbaars op; kopen van leveranciers slaagt twee keer zo vaak als zelf bouwen. Eis bij elke inzet een meetbaar resultaat binnen een kwartaal.
McKinsey: 57% van de werkuren is nu al automatiseerbaar. Open elk accountgesprek met de vraag welk deel van het werk de klant nog door mensen wil laten doen, en positioneer je specialisten daar.
De waarde verschuift naar oordeel: originaliteit en managementvaardigheden stijgen het snelst in AI-blootgestelde vacatures. Stuur je mensen daarop, niet op opgeleverde regels of gefactureerde uren.
Robotica-kapitaal $18,8 miljard in een half jaar, humanoïden +300%. De klanten in energie, industrie en mobiliteit hebben software-mensen nodig die hardware begrijpen. Dat is de groeimarkt voor detachering.
AI raakt taken, niet per se mensen. De organisaties die winnen zijn de 20% die de winst pakken, en die zijn niet de grootste maar de snelste. Snelheid is een leiderschapskeuze.
Elke claim op dit dashboard is herleidbaar tot een genoemde bron. HOOG = primaire organisatiedata of officiële statistiek. MEDIUM = analistenprojectie, survey, marktonderzoek of expert-scenario. LOW = secundaire rapportage of expliciete schatting. Niets is opgenomen zonder bron. Alle bronnen gecontroleerd op 22 september 2026.
| Bron | Wat | Datum | Betrouwbaarheid |
|---|---|---|---|
| Stanford HAI — AI Index Report 2026 | Werkgelegenheid softwareontwikkelaars 22-25 jr in de VS −20% sinds 2024 (ADP); productiviteit +26% in softwareontwikkeling; organisatie-adoptie 88%; agent-inzet per functie nog enkele cijfers | apr 2026 | HOOG |
| Stanford Digital Economy Lab — Canaries update | Werkgelegenheidskloof 22-25 jr in AI-blootgestelde beroepen 19% onder trend; geen economiebrede verdringing | 12 aug 2026 | HOOG |
| Daniotti e.a., Science / arXiv — Who is using AI to code? | ~30% van Python-functies van Amerikaanse GitHub-ontwikkelaars AI-geschreven eind 2024 (30 mln commits, 160k ontwikkelaars) | jan 2026 | HOOG |
| Google via Business Insider | 75% van nieuwe code AI-gegenereerd | apr 2026 | MEDIUM |
| Fortune — Anthropic / OpenAI | Anthropic: 70-90% van de code AI-geschreven; Microsoft ~30% (apr 2025) | 29 jan 2026 | MEDIUM |
| JetBrains Research — AI Coding Agents: Adoption Trends | 90% wekelijks, 68% dagelijks agentgebruik; Claude Code 39% (18% in jan), Codex 3→16%, Cursor 18→12% | 18 aug 2026 | MEDIUM |
| Stack Overflow — Developer Survey 2025 | 80% gebruikt AI; vertrouwen in output 29-33%; 66% meer tijd kwijt aan "bijna goede" code; 36% leerde coderen voor AI | dec 2025 | MEDIUM |
| METR — Developer productivity update | RCT 2025: ervaren OSS-devs 19% trager met AI, dachten 20% sneller; vervolg: +18% bij terugkerende deelnemers | 24 feb 2026 | HOOG |
| Gartner — Market guide, tiny teams, tokenkosten | Netto productiviteit +19,3%; 60% tiny teams in 2029 (15% in 2026); AI-codeerkosten > ontwikkelaarssalaris in 2028; juniors schrappen holt pijplijn uit tegen 2028; halfwaardetijd vaardigheden 2-5 jr | mei-jul 2026 | MEDIUM |
| Epoch AI / labs — SWE-bench Verified | 2% (okt 2023) → 49% (jun 2024) → 95-96% lab-gerapporteerd (jun 2026); Epoch-run Opus 4.7 83,5% (apr 2026); OpenAI stopte rapportage feb 2026 (59% gebrekkige tests) | 2023-2026 | MEDIUM |
| ARC Prize via Backgrind | ARC-AGI-2: 0% (mrt 2025) → 92,5% (jul 2026); ARC-AGI-3 max 30,2%; levensduur van een statische benchmark ~1 jaar | jul 2026 | MEDIUM |
| AI Futures Project — AI 2027, Q2.5 2026 update | Scenario apr 2025; herziening dec 2025 (mediaan 2029-2030); Q1 2026 anderhalf jaar naar voren; aug 2026: werkelijkheid op 70-90% van het tempo | 2025-2026 | MEDIUM |
| Indeed Hiring Lab — AI and job postings | VS software-vacatures +15% sinds dieptepunt dec 2025, nog 27,5% onder feb 2020; 5,9% van vacatures noemt AI | 8 jul 2026 | HOOG |
| Challenger, Gray & Christmas via tracker | 116.175 ontslagen toegeschreven aan AI jan-aug 2026 (54.836 in heel 2025); 40% van de ontslagen in mei; tech-sector 139.156 t/m juni (+83%) | sep 2026 | MEDIUM |
| CBS — Werklozen vs vacatures, Digitalisering 2025 | Q3 2025 meer werklozen dan vacatures; Informatie & Communicatie −5.000 banen; 33% van bedrijven (10+) gebruikt AI (23% in 2024); EU-gemiddelde 20% | nov 2025 / feb 2026 | HOOG |
| Rabobank / ESB — Groenewegen e.a. | Vacatures in de 12 meest GenAI-blootgestelde beroepen ~25% onder piek eind 2022 (−19.000+); werkgelegenheid 15-24 jr daar −11 tot −13%. Causaliteit betwist door Salomons & Van den Berge (ESB) | 22 jan 2026 | MEDIUM |
| UWV via Rijksorganisatie ODI | Stijgende WW-instroom in IT-beroepen, sterkst bij software-/applicatieontwikkelaars en jongeren; schaarste neemt af | 20 mei 2026 | HOOG |
| Intelligence Group — Talent Monitor ICT, Jongeren, AI en de arbeidsmarkt | Juniorvacatures 14,4% → 9,2% (Q2 2024 → Q2 2025); freelancetarief ICT >€100/u, groei 2026 ~1%; vraag AI-vaardigheden +65% vast, +161% freelance; AI-rollen ~€127/u; "leerfunctie van het werk verdwijnt" | 2025-2026 | MEDIUM |
| VvDN MarktMonitor via ZiPconomy | Detachering Q2 2026: omzet −2,6%, gedetacheerde FTE −8,3%, ICT-detachering −8,2%, Finance −18,7%, Legal −13,3%; 79% vast contract | 11 aug 2026 | MEDIUM |
| ABN AMRO — Detachering Q2 2026, Zakelijke dienstverlening | "Kleiner, maar productiever en duurder": tarief +4,5%, volume −8,3%; AI laat sporen na in Finance/ICT/Legal; AI zet uurtje-factuurtje onder druk | jun 2026 | MEDIUM |
| HeadFirst via GreenPepper | Interimopdrachten −25% sinds Q2 2024; bieders per opdracht 4,2 → ~7; 62.000 zzp'ers minder in 2025 (CBS) | 2026 | MEDIUM |
| PwC — Global AI Jobs Barometer 2026 | Loonpremie AI-vaardigheden 62% (57% in 2025, 25% in 2024); TMT 84%; productiviteit 40% sneller bij meest blootgestelde bedrijven; vaardigheden veranderen >2× zo snel; juniorrollen 7× vaker seniorvaardigheden; 75% van de winst bij 20% van de organisaties | 15 jun 2026 | MEDIUM |
| MIT NANDA — The GenAI Divide | 95% van bedrijfs-GenAI-pilots zonder meetbaar P&L-effect bij $30-40 mld uitgaven; inkopen slaagt ~67%, zelf bouwen ~33% | aug 2025 | MEDIUM |
| McKinsey Global Institute — Agents, robots, and us | 57% van de huidige Amerikaanse werkuren technisch automatiseerbaar; ~$3 bln waarde in 2030 | nov 2025 | MEDIUM |
| Goldman Sachs Research — AI and the US labor market | 6-7% van de beroepsbevolking verdrongen over ~10 jr (bandbreedte 3-14%), recenter ~9%; starters het eerst | 2025-2026 | MEDIUM |
| WEF — Future of Jobs 2025 | 170 mln banen erbij, 92 mln weg tot 2030; 39% van de kernvaardigheden verandert | jan 2025 | MEDIUM |
| OECD — Employment Outlook 2025 | Originaliteit gevraagd in 33% van hoog-blootgestelde vacatures (was 25%); 72% vraagt managementvaardigheden | jul 2025 | HOOG |
| IDC — Agentic AI budget | AI-uitgaven naar $1,3 bln in 2029 (>26% van IT-uitgaven); 40% van G2000-functies werkt in 2026 met agents | aug-okt 2025 | MEDIUM |
| Counterpoint Research — Humanoid shipments H1 2026 | 16.000 humanoïden in 2025; >22.000 in H1 2026 (+~300%); >50.000 verwacht in 2026 | aug 2026 | MEDIUM |
| IFR — World Robotics 2025 | 542.076 industriële robots geïnstalleerd in 2024 (2× in 10 jr); >700.000 per jaar tegen 2028 | sep 2025 | HOOG |
| Crunchbase News — Robotics funding 2026 | $18,8 mld voor robotica-startups tot juni 2026 (recordjaar 2025: $15 mld) | jun 2026 | MEDIUM |
| Lightcast / Levels.fyi | AI-vaardigheden 28% salarispremie; premie loopt op met senioriteit tot +18,7% (staff) | 2025-2026 | LOW |
| ITRC — Trends IT-detachering 2026 | Vraag verschuift naar AI/data, cloud, security (NIS2/DORA), DevOps; generieke IT-profielen minder gevraagd | 2026 | LOW |
| Wereldvisie Aragorn Meulendijks | Accelerationistische duiding: exponentiële blindspot, voorspellers als ondergrens, singulariteit binnen 10-15 jaar | 2026 | DIRECTIONEEL |
Noot: de Rabobank/ESB-bevinding over jongeren is expliciet betwist op causaliteit; het dashboard presenteert haar als correlatie. SWE-bench-scores van juni 2026 zijn door de labs zelf gerapporteerd; de onafhankelijke run ligt lager. Behandel alle MEDIUM-projecties, conform de kernbevinding, als ondergrens van de bandbreedte.